Tình trạng suy dinh dưỡng (SDD) nhẹ cân và SDD thấp còi ở trẻ em hiện nay khá phổ biến. Các bà mẹ cần trang bị một số kiến thức trong nuôi trẻ để giúp các cháu phát triển khỏe mạnh.

* Cân trẻ:

Cân trẻ đều đặn hằng tháng để theo dõi sự phát triển của trẻ (dựa vào biểu đồ tăng trưởng của trẻ):

- Nếu trẻ tăng cân đều đặn, đó là dấu hiệu quan trọng của một đứa trẻ khỏe mạnh, phát triển bình thường.

Cần tạo hứng thú khi cho trẻ ăn để phòng, chống suy dinh dưỡng.               Ảnh st

Nếu ở nơi không có điều kiện cân trẻ có thể dùng số đo vòng cánh tay trái để đánh giá tình trạng dinh dưỡng của trẻ.

* Nguyên nhân trẻ bị suy dinh dưỡng:

- Chế độ ăn dặm không hợp lý là nguyên nhân cơ bản khiến trẻ suy dinh dưỡng.

- Ngoài ra, do một số trẻ sức đề kháng còn yếu, hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên hay bị bệnh. Nhiều bà mẹ thấy con bị bệnh như: tiêu chảy, sốt, ban đỏ... lại cho trẻ ăn uống kiêng quá mức, khiến trẻ rơi vào tình trạng SDD nặng.

- Trẻ SDD có thể gặp ngay từ thời kỳ mang thai nếu người mẹ không được chăm sóc tốt, hoặc sau khi sinh, trẻ không được chăm sóc một cách khoa học. Phần lớn trẻ dễ bị SDD trong khoảng thời gian từ 6-24 tháng tuổi. Đây là thời kỳ trẻ nhỏ có nhu cầu dinh dưỡng cao, đang tập thích ứng với môi trường và rất nhạy cảm với bệnh tật, nhất là những trẻ không được bú sữa mẹ, sinh nhẹ cân hoặc sinh đa thai.

- Việc ăn dặm không đúng thời điểm cũng làm cho trẻ SDD. Nếu cho ăn dặm sớm (trước 6 tháng), trẻ dễ bị tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa và rất khó hấp thụ thức ăn vì hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện. Nhưng nếu cho trẻ ăn dặm muộn cũng làm cho trẻ thiếu năng lượng, chất đạm và nhiều chất dinh dưỡng khác. Vì từ tháng thứ 6 trở đi, nhu cầu các chất khoáng như sắt, kẽm của trẻ tăng cao mà sữa mẹ bắt đầu không cung cấp đủ.

Những nguyên nhân khác khiến bé nhẹ cân là: người mẹ thiếu kiến thức khoa học khi chăm sóc bé; bé mắc chứng giun, sán; gia đình không có điều kiện kinh tế...

* Cách chăm sóc trẻ SDD:

Trẻ bị SDD thường kém ăn, hay bị rối loạn tiêu hóa hoặc mắc bệnh. Việc nuôi dưỡng chỉ có hiệu quả khi bệnh của trẻ đã được điều trị một cách triệt để.

Cần phải cho ăn nhiều bữa trong ngày, mỗi bữa một ít để bảo đảm số lượng thức ăn cần thiết cho trẻ, đồng thời phải cung cấp năng lượng cao hơn trẻ bình thường. Cụ thể:

- Đối với trẻ 1-2 tuổi, ngoài bú mẹ cần ăn thêm 4 bữa/ngày. Trẻ 3-5 tuổi cần ăn 5-6 bữa/ngày.

- Trong chế độ ăn, ngoài gạo để nấu bột, cháo hoặc cơm và các thức ăn như trẻ khác, cần phải thêm thịt hoặc cá, trứng, đậu, rau xanh và mỡ hoặc dầu. Cho ăn thêm hoa quả chín.

- Nên cho dầu mỡ quấy vào bột cháo hoặc cho dầu mỡ vào nước canh, rau xào… để tăng đậm độ nhiệt trong bữa ăn của trẻ.

- Cách chế biến bữa ăn phải phù hợp với khẩu vị của trẻ, luôn thay đổi món ăn để trẻ ăn ngon miệng.

  Với bé kén ăn, bạn nên kiên trì. Cho bé ăn làm nhiều bữa nhỏ trong ngày, mỗi bữa một chút thức ăn. Một số bé đói bụng nhưng lại ngại ăn nên cha mẹ không để ý, bé cũng không lên tiếng đòi ăn. Một số bé ham chơi đến nỗi quên cả giờ ăn. Số bé kén ăn khác là do thực phẩm không vừa miệng…

 Đổi mới hình thức cho bé: Nếu bé ghét ăn thịt với cháo (hoặc cơm), bạn nên kẹp thịt vào bánh mì. Hoặc bạn có thể chế biến thịt thành ruốc, cho bé ăn kèm xôi. Bé lười ăn canh trong chén, bạn thử đổ canh vào cốc và cho bé dùng muỗng xúc.

Bạn không nên cho bé vừa ăn vừa uống. Cũng không nên cho bé sử dụng đồ uống trước bữa ăn. Bởi vì đồ uống sẽ làm bé no bụng, đồng thời giảm khả năng hấp thụ các dưỡng chất từ đồ ăn.

Để bé ăn trong khoảng thời gian tùy thích: Việc hối thúc chỉ khiến bé chán nản và quấy khóc khi ăn. Dù bữa ăn với bé có kéo dài hàng tiếng đồng hồ, bạn cũng không nên quá sốt ruột.

Bảo đảm thực phẩm giàu chất đạm, chất béo cho bé như: thịt, trứng, cá, sữa… hằng ngày. Bạn nên cho thêm dầu ăn vào cháo hoặc bột cho bé. Bé bước vào tuổi ăn cơm, bạn có thể xào rau hoặc nấu canh cùng dầu, mỡ để tăng chất béo trong khẩu phần ăn của bé.

 Giữ vệ sinh cho bé để tránh bệnh truyền nhiễm hoặc giun sán: Giữ thói quen rửa tay cho bé bằng xà phòng diệt khuẩn trước và sau mỗi bữa ăn. Bạn cũng nên cắt móng tay gọn gàng cho bé. Tránh việc bé mút tay, ngậm tay hoặc bốc thức ăn bằng đôi tay bẩn.

 Bảo đảm chế độ ăn, ngủ, vui chơi hợp lý cho bé. Không khí quanh nhà bạn phải luôn thoáng mát, trong lành. Phòng ngủ của bé cũng nên được dọn dẹp hằng ngày. Các dụng cụ chế biến và đựng thức ăn cho bé phải luôn được tiệt trùng, khô ráo.

Âu yếm, vỗ về biểu lộ tình cảm trìu mến, yêu thương trẻ. Trẻ cần được khích lệ, chuyện trò, nô đùa… tạo cơ sở cho sự phát triển toàn diện của trẻ, tránh thô bạo trong cử chỉ, lời nói của người lớn trước mặt trẻ.

Khi trẻ bệnh, đặc biệt là khi bị tiêu chảy hoặc viêm đường hô hấp, bạn nên đưa trẻ đến bác sĩ khám. Ngoài việc điều trị bằng thuốc, bạn cần biết cách xử trí ban đầu tại nhà và coi trọng việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ thích hợp để giúp trẻ mau khỏi bệnh và chóng hồi phục./.

Viết phản hồi     Gửi bạn bè     In bài     Lên đầu trang