Thứ năm, ngày 24/07/2014
  Liên hệ Sơ đổ Giới thiệu
KINH TẾ
Niềm tin từ vị ngọt mía đường
Cập nhật ngày: 28/11/2010

Nghề trồng mía có mặt ở Cà Mau từ rất sớm, ngành mía đường Cà Mau cũng đã có nhiều năm hình thành và phát triển. Thế nhưng đến nay, Cà Mau vẫn chưa có được vùng mía nguyên liệu ổn định. Nhiều năm qua người trồng mía chưa thật sự yên tâm với nghề vì giá cả luôn biến động theo thời vụ và từng năm, phần lớn những lần biến động giá gây bất lợi cho người trồng mía.

Mặc dù tiềm năng sản xuất mía đường ở Cà Mau là rất lớn nhưng việc sản xuất đã qua chưa bền vững nên cây mía chưa thể trở thành cây kinh tế mũi nhọn của các huyện có tiềm năng phát triển lớn như: Thới Bình, U Minh hay Trần Văn Thời.

Mới đây Cà Mau đã quy hoạch và phát triển vùng mía nguyên liệu đạt diện tích 4.000 ha vào năm 2015. Trong phương án phát triển đó có sự kết hợp chặt chẽ giữa Công ty cổ phần mía đường Tây Nam với người trồng mía để bảo đảm tính ổn định, bền vững trong sản xuất. Đây là một hướng đi đầy triển vọng cho người trồng mía ở Cà Mau.

Xóa bỏ điệp khúc được mùa, mất giá

 
 Thương lái thu mua mía ở xã Trí Lực, huyện Thới Bình.                                     Ảnh: Đ.D
Người trồng mía ở Cà Mau từ lâu đã rất quen với điệp khúc được mùa mất giá, được giá thì lại không có mía để bán vì đã… chặt bỏ! Với kiểu làm ăn chạy theo phong trào đã khiến cho người nông dân bao phen điêu đứng, cái nghèo vẫn đeo bám người trồng mía. Cho đến nay khi nghề trồng mía ít nhiều khởi sắc thì coi lại chỉ còn những ai kiên nhẫn lắm mới đeo bám nổi, họ là những người đã nếm đủ vị ngọt, đắng do cây mía đem lại.

Huyện Thới Bình là vùng cung cấp nguồn mía nguyên liệu lớn nhất tỉnh. Trước năm 2000, toàn huyện có gần 4.000 ha diện tích trồng mía, nơi đây đã từng được coi là “thiên đường” của nghề mía ở Cà Mau. Thế nhưng, sau hơn 10 năm nhìn lại cây mía không thể giữ vững và phát huy được vị thế của mình. Hiện tổng diện tích mía của toàn huyện chỉ còn chưa tới 1.300 ha.

Nhận định về thực trạng trên, Chủ tịch Hội Nông dân xã Trí Lực Hồ Chí Hùng cho biết: “Trước đây đầu ra cây mía không ổn định, không nhận được sự bảo đảm nào từ phía nhà máy đường cũng như chính sách ưu đãi của Nhà nước về phát triển cây mía nên người nông dân không mặn mà với nghề trồng mía. Việc họ phá mía nuôi tôm là hậu quả tất yếu của chủ trương chuyển dịch cơ cấu sản xuất sang nuôi tôm”.

Ông Đỗ Văn Thắng, 52 tuổi, ấp 9, xã Trí Lực, gần như cả đời gắn bó với nghề trồng mía nhưng nhiều lúc tưởng như không thể trụ lại được với nghề này. Ông bộc bạch: “Trước đây có thời điểm cây mía xuống giá trầm trọng, nhà máy đường không thèm mua liền để lâu ngày chử đường giảm phải bán với giá rẻ mạt. Tôi bán mà xót xa lắm”.

Một thực trạng nữa tồn tại dai dẳng là các nhà máy đường cạnh tranh mua nguyên liệu của nhau, khi giá đường lên thì tranh nhau mua đẩy giá mía lên cao còn lúc giá đường xuống thấp thì không mua hoặc ép giá. Cuối cùng bao giờ người trồng mía cũng chịu thiệt.

Ông Trần Văn Tường, ấp 9, xã Trí Lực, bức xúc: “Thời gian trước thường xuyên có trường hợp hai ghe mua mía cùng một vườn của tôi nhưng khi ra đến Nhà máy đường Cà Mau bán thì đo chử đường khác nhau, mình không biết họ đo như thế nào”.

Ông Lâm Văn Châu, ấp 9, cũng đồng tình: “Nhà máy đường mua mía của vùng trên đem xuống thì giá cao, trong khi mua của bà con ở địa phương giá thấp hơn. Bao giờ chúng tôi chở mía lên Kiên Giang, Sóc Trăng bán thì chử đường cao hơn nên chấp nhận chở đi xa dù chi phí tăng”.

Phó Chủ tịch UBND xã Trí Lực Nguyễn Minh Khai nhận định: “Việc các nhà máy cứ tranh nhau mua đẩy giá mía lên cao dẫn đến người dân thấy lợi trước mắt lên liếp trồng mía nhưng khi giá xuống thì lại phá mía nuôi tôm là chuyện có thật.

Như vậy, để nhà máy đường có nguyên liệu sản xuất đạt năng suất theo nhu cầu thì cần phải làm tốt công tác phối hợp phát triển vùng mía nguyên liệu trong nông dân, xóa bỏ điệp khúc được mùa, mất giá. Hỗ trợ sản xuất và bao tiêu đầu ra sản phẩm, bảo đảm cho người trồng mía có lãi thì sự phát triển của ngành mía đường mới ổn định”.

Hướng đi đầy triển vọng

Để thực hiện được mục tiêu phát triển bền vững của nhà máy đường, trước nhất nhà máy cần bảo đảm cho người trồng mía có lãi. Ông Võ Hoài Thương, cán bộ khuyến nông xã Trí Lực, cho biết: “Việc phát triển vùng mía nguyên liệu ổn định là yếu tố bảo đảm hoạt động ổn định của nhà máy đường. Sự tồn tại của xí nghiệp phải gắn liền với sự tồn tại của vùng mía nguyên liệu, mà ở đó chính nông dân là người quyết định.

Trước đây có thời gian các nhà máy đường chỉ quan tâm tới việc mở rộng quy mô sản xuất, công suất chế biến mà bỏ quên người nông dân, ít quan tâm đến xây dựng vùng nguyên liệu cho mình. Người nông dân không nhận thấy được sự bảo đảm lợi nhuận ổn định nào từ việc trồng mía nên diện tích trồng mía giảm dần là tất yếu”.

 
 Người dân trồng mía tại ấp 9, xã Trí Lực vui vì được mùa và được giá.               Ảnh: Đ.D
Tháng 9 vừa qua, Công ty cổ phần mía đường Kiên Giang được sáp nhập vào Công ty cổ phần mía đường Cà Mau, chuyển đổi từ công ty Nhà nước sang công ty cổ phần và được đổi tên thành Công ty cổ phần mía đường Tây Nam.

Ông Lê Văn Hiệu, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần mía đường Tây Nam nói: “Để nhà máy hoạt động ổn định, bền vững, trong thời gian tới chúng tôi tiếp tục ưu tiên phát triển vùng mía nguyên liệu, hỗ trợ tối đa cho người trồng mía cả về kỹ thuật, tiền đầu tư giống, lên liếp trồng mía và hợp đồng thu mua nguyên liệu, bảo đảm cho người trồng mía có lãi”.

Từ sự cam kết trên người trồng mía ở Thới Bình đã bắt đầu trở lại với nghề truyền thống. Ông Đỗ Văn Hơn, xã Trí Lực, hồ hởi: “Hai năm nay nhờ Xí nghiệp đường Cà Mau hỗ trợ giống, hướng dẫn kỹ thuật mà tôi trồng mía chử đường đạt cao, bán được giá”.

Hiện nhiều bà con ở huyện Thới Bình, nhất là xã Trí Lực khi thấy trồng mía có lời ổn định hơn con tôm đã quyết định lên liếp để trồng mía lại. Ông Huỳnh Chí Thắng, xã Trí Lực, nói: “Bây giờ tôi nhất quyết trồng mía lại, mấy hôm trước cán bộ của xí nghiệp mía đường đến nhà hướng dẫn thủ tục xin đầu tư nên tôi đã đăng ký để được hỗ trợ”.

Anh Nguyễn Hoàng Ngân, cán bộ phụ trách vùng mía nguyên liệu xã Trí Lực của Công ty cổ phần mía đường Tây Nam nói: “Nhờ chính sách thu mua mía hợp lý nên bà con đăng ký trồng mới rất nhiều. Việc đạt được chỉ tiêu mở rộng vùng nguyên liệu tại địa bàn xã là rất lớn”.

Anh Ngân cho biết thêm, với giá mua mía nguyên liệu hiện nay tại xí nghiệp là 1.250 đồng/kg đối với mía 10 chử đường thì người nông dân sống khỏe với nghề trồng mía, có lời hơn cả nuôi tôm. Thực tế năm nay nhiều hộ dân thu hoạch mía cho lợi nhuận rất cao.

Ông Trịnh Thanh Triều, ấp 8, xã Trí Lực, cho biết: “Năm nay, gần 60 ha mía giống Rốc 16 tôi trồng theo hướng dẫn của công ty cho năng suất rất cao, trên 800 tấn/vụ. Như giá năm nay thì thu nhập cũng phải trên 700 triệu đồng/vụ”. Ông Đỗ Văn Hơn, ấp 9, hồ hởi không kém: “Gia đình chỉ có 4 công trồng mía nhưng thu nhập trung bình cũng trên 30 triệu đồng/vụ”.

Thế nhưng, đến nay Nhà máy đường của Công ty cổ phần mía đường Tây Nam vẫn chưa chạy hết công suất thiết kế do không đủ mía nguyên liệu. Để hoàn thành chỉ tiêu đến năm 2014, nhà máy hoạt động được từ 6-7 tháng/năm, theo ông Lê Văn Hiệu, nhu cầu nguyên liệu phải từ 170.000-300.000 tấn/năm.

Để giải quyết vấn đề này, Công ty cổ phần mía đường Tây Nam đã có chính sách đầu tư hoàn chỉnh cả vốn, phương tiện sản xuất, hướng dẫn kỹ thuật trồng mía, bố trí vùng nguyên liệu, xây dựng các công trình thủy lợi đầu mối (kinh cấp 1, cấp 2) bảo đảm ngăn mặn, giữ ngọt tưới bổ sung cho mía khi cần thiết.

Đối với những hộ muốn trồng mía mà không có vốn để lên liếp thì công ty cũng có chính sách vay tiền mà không cần tín chấp, chỉ cần cán bộ công ty đến kiểm tra đất đáp ứng được điều kiện trồng mía là sẽ được giải quyết. Ngoài ra, còn tăng vốn điều lệ và vay các tổ chức tín dụng để đầu tư tiền giống mía và phân bón từ 20-25 triệu đồng/ha.

Để người dân yên tâm với đầu ra của cây mía, Công ty cổ phần mía đường Tây Nam đầu tư mở rộng công suất xí nghiệp lên 2.000 tấn mía cây/ngày vào năm 2014, bảo đảm tiêu thụ hết mía nguyên liệu trong dân, theo mức giá sàn bảo đảm người dân có lãi. Nếu thời điểm thu mua mía mà giá thị trường tăng cao hơn giá sàn đã hợp đồng thì công ty sẽ mua theo giá thị trường.

Vấn đề quy hoạch, xây dựng và phát triển vùng mía nguyên liệu của tỉnh cần thiết phải có sự gắn kết, tạo được tiếng nói chung giữa người trồng mía và xí nghiệp đường. Bởi lợi ích của người trồng mía luôn đồng hành với lợi ích của xí nghiệp.

Người nông dân mới là người quyết định có phát triển diện tích vùng nguyên liệu hay không. Muốn người trồng mía tin tưởng, gắn bó với cây mía thì xí nghiệp đường cần tạo nơi họ một niềm tin vững chắc./.

Phóng sự của Đặng Duẩn

CÁC TIN ĐÃ ĐƯA
• Cần ngăn chặn việc sử dụng hoá chất cấm trong nuôi thủy sản - (28/11/2010)
• Tam Giang về đích công tác xóa nghèo - (26/11/2010)
• Cà Mau cần quỹ đất sạch để thu hút đầu tư - (26/11/2010)
• Dồn sức trong công tác thu ngân sách Nhà nước - (24/11/2010)
• Cánh đồng 50 triệu - Mở hướng cho nông dân hội nhập - (23/11/2010)
• Quyết tâm bình ổn thị trường - (21/11/2010)
• Đồng chí Lê Dũng, Ủy viên Ban thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc sở NN&PTNT:
Nhiều khó khăn trong thực hiện Quyết định 142/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ
 - (21/11/2010)
• Giống – yếu tố hàng đầu trong nuôi tôm - (21/11/2010)
• Diễn đàn “Niềm tin hàng Việt”:
Cơ hội để người tiêu dùng tiếp cận hàng Việt
 - (19/11/2010)
• Liên kết trong sản xuất - Huy động sự đoàn kết để phát triển kinh tế - (17/11/2010)


PHÓNG SỰ ẢNH
Bạn bị ảnh hưởng gì khi giá tiêu dùng tăng cao?

  Xem kết quả...