Thứ tư, ngày 22/10/2014
  Liên hệ Sơ đổ Giới thiệu
TƯ LIỆU NHIỀU KỲ
Những tấm gương sáng ngời chủ nghĩa anh hùng cách mạng
Kỳ 1: Những người tiên phong bất khuất - 10 chiến sĩ Khởi nghĩa Hòn Khoai

Cập nhật ngày: 29/08/2011 06:57:09

Thực hiện thông báo của Ban Bí thư Trung ương Đảng về việc tiếp tục đề nghị tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân đối với những tập thể và cá nhân có thành tích đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống quân xâm lược, trong thời gian ngắn thu thập tư liệu, viết bản báo công từ ngày 6-30/11/2010, Cà Mau gởi 40 hồ sơ về Trung ương đề nghị tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngày 30/1/2011, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam Nguyễn Minh Triết ký quyết định phong tặng và truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho 8 tập thể và 21 cá nhân của tỉnh Cà Mau... Sự phong tặng và truy tặng Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân tuy sau ngày đất nước hoàn toàn giải phóng 36 năm, mỗi tấm gương anh hùng mang một đặc trưng, sắc thái riêng, nhưng có điểm chung đều lấp lánh, sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng của những người con vùng Đất Mũi bất khuất, kiên trung.

Đảng bộ và quân, dân Cà Mau đón nhận 29 danh hiệu anh hùng là đón nhận niềm tự hào lớn về chủ nghĩa anh hùng cách mạng; là đón nhận những bài học đầy xương máu trong cuộc chiến với quân thù. Báo Cà Mau tuần tự giới thiệu trong mục "Những tấm gương sáng ngời chủ nghĩa anh hùng cách mạng" để cán bộ, đảng viên, nhân dân, tuổi trẻ học tập và noi theo đức độ hy sinh của những tấm gương anh hùng.

NHỮNG NGƯỜI TIÊN PHONG BẤT KHUẤT - 10 CHIẾN SĨ KHỞI NGHĨA HÒN KHOAI

10 chiến sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai ngày 13/12/1940 gồm có: Phan Ngọc Hiển, nhà giáo, Bí thư chi bộ, chỉ huy cuộc khởi nghĩa; Quách Văn Phẩm, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, lãnh đạo chung khu vực I khởi nghĩa Năm Căn - Hòn Khoai; Lê Tồn Khuyên, nhân viên Nhà Dây thép Cà Mau (của địch) người mang mật thư của Thường vụ tỉnh Cà Mau ra Hòn Khoai trao cho Phan Ngọc Hiển chỉ đạo về cuộc khởi nghĩa; Đỗ Văn Sến, nhân viên ngọn Hải đăng Hòn Khoai, võ sĩ, người trực tiếp vật tên sếp đảo Olivie; Nguyễn Văn Đắc, nhân viên ngọn Hải đăng Hòn Khoai trói tên sếp đảo Olivie; Lê Văn Biên, thủy thủ giữ ca-nô cho tên sếp đảo Hòn Khoai, dùng đá đập đầu tên sếp đảo chết tại chỗ; Ngô Kinh Luân, mang mật lệnh khởi nghĩa từ đất liền ra Hòn Khoai cho Phan Ngọc Hiển; Nguyễn Văn Cự, thư ký điện đài ngọn Hải đăng Hòn Khoai; Nguyễn Văn Đình, mạch-lô ca-nô Hòn Khoai - người phụ bắt trói tên Olivie sếp đảo; Nguyễn Văn Cẩn, tài công ca-nô, người phụ bắt tên sếp đảo và sau khởi nghĩa thắng lợi lái ca-nô đưa đoàn quân khởi nghĩa Hòn Khoai về đất liền.

***

Hòn Khoai là hòn chính nằm giữa cụm hòn thuộc xã Tân Ân, huyện Ngọc Hiển. Hòn Khoai cách mũi Cà Mau về phía Đông Nam khoảng 20 km, diện tích 6 km2, chiều cao so mặt biển 318 m. Hòn Khoai có vị trí quan trọng của biển Đông và Vịnh Thái Lan, là điểm tựa cho ghe tàu của ngư dân ra vào đánh bắt hải sản và cung cấp nước ngọt cho ngư dân và dân cư quanh vùng Đất Mũi Cà Mau. Trên Hòn Khoai chỉ có một ít dân cư trồng rẫy và đánh cá.

Khi xâm chiếm đất nước ta, thực dân Pháp chiếm ngay Hòn Khoai. Chúng xây dựng đèn biển Hòn Khoai, có bán kính vòng ánh sáng 35 km, phục vụ hàng hải và hạm đội hải quân tuần tra trên biển. Quá trình chiếm đóng Hòn Khoai thực dân Pháp hà khắc, cấm ngư dân và dân cư quanh vùng Đất Mũi ra hòn lấy nước ngọt, hà khắc dân làm biển, làm rừng, tạo ra sự căm phẫn tột độ trong lòng nhân dân đối với thực dân Pháp.

Năm 1936-1939, địch tập trung đánh phá ác liệt vào các cơ sở cách mạng. Nhiều cơ sở cách mạng tan rã, nhiều cán bộ, đảng viên bị địch bắt tù đày; còn lại một số cơ sở phải chuyển vào hoạt động bí mật. Mặc dù gặp nhiều khó khăn, nhưng Tỉnh ủy kiên trì chỉ đạo: Duy trì giữ vững phong trào cách mạng của quần chúng, nhanh chóng khôi phục cơ sở cách mạng để đáp ứng yêu cầu cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ tại địa phương...

Giữa năm 1940, Tỉnh ủy chỉ đạo chuẩn bị mọi mặt cho cuộc khởi nghĩa trong tỉnh. Tỉnh ủy phân công đồng chí Phan Ngọc Hiển ra Hòn Khoai xây dựng cơ sở cách mạng phục vụ yêu cầu của cuộc khởi nghĩa trong điều kiện Hòn Khoai nằm xa đất liền, với nhiều khó khăn, trở ngại rất lớn khác, nhưng phải tự lực và phải bảo đảm thắng lợi.

Thực hiện kế hoạch Nam Kỳ khởi nghĩa, Tỉnh ủy phân công Phan Ngọc Hiển, Bí thư Chi bộ Rạch Gốc; Quách Văn Phẩm, Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy và các đồng chí: Trần Thị Lộc, Trần Văn Nhâm, Trần Văn Yến phụ trách khu vực khởi nghĩa Hòn Khoai - Năm Căn (gồm Năm Căn, Hòn Khoai và các xã quanh vùng Đất Mũi). Trong đó Hòn Khoai có vị trí quan trọng nhất, có vị trí trọng yếu cả về quân sự - chính trị - kinh tế. Hòn Khoai có địa hình hiểm trở, đường dốc từ mặt biển lên trên đỉnh cao hơn 300 m, Tỉnh ủy chỉ đạo Hòn Khoai là điểm nổ ra đầu tiên của cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ của tỉnh.

Trong những ngày kề cận thời điểm nổ ra cuộc khởi nghĩa, như có điều gì trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ bị lộ nên tên sếp đảo Olivie tỏ ra rất cảnh giác. Hắn nghiêm cấm mọi giao tiếp của nhân viên với mọi người bên ngoài và giữ bí mật mọi tin tức của hắn nhận từ Sài Gòn và mọi tin tức hắn báo về Sài Gòn. Nhưng "vỏ quýt dày có móng tay nhọn", những nhân viên ngọn Hải đăng đã nằm trong tay Phan Ngọc Hiển. Có người được kết nạp vào Đảng, hầu hết lực lượng này trở thành những chiến sĩ chính trong cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai.

Cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai nổ ra 21 giờ ngày 13/12/1940, bằng lực lượng tại chỗ, là nhân viên của ngọn Hải đăng. Theo chỉ huy của Phan Ngọc Hiển, các nội tuyến của ta phục kích sẵn trên đường tên sếp đảo Olivie từ nhà đi đến phòng điện đài để điện về Sài Gòn. Lực lượng khởi nghĩa bằng vũ khí thô sơ "ôm hè bắt hè", hắn chống cự nên bị tiêu diệt tại chỗ, thu 2 khẩu súng lục, 1 khẩu súng trường và quân trang, quân dụng, làm chủ tình hình.

Trên chiếc ca-nô "chiến lợi phẩm" và chiếc thuyền buồm của ngư dân, đoàn quân khởi nghĩa Hòn Khoai trương lá cờ đỏ búa liềm và tấm băng mang dòng chữ "Mặt trận Dân tộc thống nhất phản đế muôn năm!" băng băng vượt biển về đất liền trong sự chào đón của hàng trăm bà con trên bãi biển Rạch Gốc.

Ngày 14/2/1940, đoàn quân khởi nghĩa Hòn Khoai về đến đất liền. Suốt ngày đêm hôm đó đoàn quân của Phan Ngọc Hiển không liên hệ được Ban chỉ huy khu vực I trong đất liền (do cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ có lệnh cấp trên đình hoãn mà Phan Ngọc Hiển không liên lạc được). Đoàn quân khởi nghĩa Hòn Khoai dưới sự chỉ huy của Phan Ngọc Hiển tiến về rạch Hóc Năng, đến cửa Bồ Đề, tiến công Đồn kiểm lâm Tân Ân tại Thủ Tam Giang. Bị tấn công bất ngờ, tên Đốc Đông, quận trưởng kiểm lâm khiếp sợ, đầu hàng, nộp vũ khí cho đoàn quân khởi nghĩa Hòn Khoai.

Trong tình thế đoàn quân khởi nghĩa Hòn Khoai nằm trong thế cô lập... tên Toàn quyền Đông Dương ở Sài Gòn trực tiếp ra lệnh: Phải bắt sống hoặc tiêu diệt toàn bộ đoàn quân khởi nghĩa Hòn Khoai. Ngay ngày hôm sau (15/12/1940) bọn cầm quyền tỉnh cho tàu chở xuống Năm Căn một lượng lớn binh lính hỗn hợp và cảnh sát cơ động miền Tây gấp hơn trăm lần quân khởi nghĩa Hòn Khoai. Để bảo toàn lực lượng, đoàn quân khởi nghĩa lui vào rừng.

Do không còn liên hệ được với quần chúng, nhiều ngày không còn lương thực, nước uống, đoàn quân khởi nghĩa kiệt sức và cuối cùng bị chúng bắt. Bọn chúng tra tấn, đoàn quân khởi nghĩa Hòn Khoai và chúng càn đến đâu là bắn giết, bắt bớ dân, đốt phá nhà cửa của nhân dân một cách điên cuồng để trả thù cho tên sếp đảo Olivie bị quân khởi nghĩa tiêu diệt trong cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai.

Ngày 12/7/1941, thực dân Pháp đưa 10 chiến sĩ Hòn Khoai: Phan Ngọc Hiển, Quách Văn Phẩm, Lê Tồn Khuyên, Đỗ Văn Sến, Nguyễn Văn Đắc, Lê Văn Biên, Nguyễn Văn Cẩn, Ngô Kinh Luân, Nguyễn Văn Cự, Nguyễn Văn Đình ra sân vận động thị trấn Cà Mau.

Các chiến sĩ Hòn Khoai cự tuyệt không cho kẻ thù bịt mắt. Phan Ngọc Hiển nói trước mặt đám đao phủ ác ôn và cũng nói trước mặt hàng trăm đồng bào: "Chúng tôi là những người cộng sản coi cái chết là bình thường; chúng tôi sẵn sàng chết để tranh đấu cho đồng bào được áo ấm cơm no, được tự do hạnh phúc. Nhất định những người kế tục chúng tôi sẽ tiêu diệt thực dân Pháp, nhất định Việt Nam sẽ hoàn toàn độc lập".

Và 10 chiến sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai đồng thanh hô vang:

"- Đả đảo đế quốc Pháp!"

" - Việt Nam độc lập muôn năm!"

"- Đảng cộng sản Đông Dương muôn năm!"

Lời nói sau cùng và tiếng hô khẩu hiệu của 10 chiến sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai âm vang bãi bắn, âm vang trong lòng đồng bào, đồng chí, âm vang trong lòng bao thế hệ nối tiếp nhau đánh bại kẻ thù, giành tự do độc lập.

Cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai là trang sử chói ngời chủ nghĩa anh hùng cách mạng, là ý chí bất khuất kiên cường của tập thể các chiến sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai. Cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai là bài học có giá trị lớn trong cuộc chiến đấu, là cuộc tập dượt đánh địch bằng quân sự, là cuộc tập dượt cho cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945...

Mặc dù là những nhân viên, công chức được thực dân Pháp đào tạo nghề nghiệp, trả lương cao, nhưng khi họ được Đảng giác ngộ, họ đứng về cách mạng, chiến đấu dũng cảm, trải qua tù tội, tra tấn dã man của kẻ thù. Họ sẵn sàng hy sinh, đứng trước pháp trường thà chết quyết giữ gìn lý tưởng của cách mạng, của Đảng. Cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai - 10 liệt sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai mãi mãi là niềm tự hào của Đảng bộ và nhân dân vùng đất cực Nam Cà Mau anh hùng - ngày 13/12/1940 trở thành ngày truyền thống đấu tranh cách mạng của Cà Mau anh hùng.

Cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai và các chiến sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai đã được Đảng bộ và nhân dân Cà Mau tôn vinh bằng nhiều hình thức khác nhau:

Huyện cuối trời cực Nam Tổ quốc mang tên người anh hùng Phan Ngọc Hiển.

Huyện Năm Căn có trường trung học phổ thông mang tên người anh hùng Phan Ngọc Hiển.

TP Cà Mau có trường trung học phổ thông chuyên và đại lộ mang tên người anh hùng Phan Ngọc Hiển.

Huyện Năm Căn dựng tượng đài chiến thắng Hòn Khoai.

Huyện Ngọc Hiển xây dựng nhà truyền thống và bia tưởng niệm 10 chiến sĩ Hòn Khoai tại đảo Hòn Khoai, khu di tích lịch sử khởi nghĩa Hòn Khoai; Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận di tích lịch sử văn hóa quốc gia.

Nhiều tác phẩm nói về cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai như: Trường ca Hòn Khoai, thơ Đất Viên An, tiểu thuyết Hòn Khoai (của Nguyễn Bá), tuồng cải lương Lửa hận Nam Kỳ... Nhà xuất bản Mũi Cà Mau và Hội Nhà báo Cà Mau ấn hành: "Bất khuất" - "Tác phẩm Phan Ngọc Hiển", "Phan Ngọc Hiển - Nhà báo, Nhà văn cách mạng”; phim tài liệu: "Phan Ngọc Hiển - Nhà báo cách mạng" - "Quách Văn Phẩm" và "10 chiến sĩ Hòn Khoai”. Ở huyện Đầm Dơi có xã mang tên Quách Văn Phẩm.

10 chiến sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai là lớp người tiên phong trong cuộc chiến đấu với quân thù, là lớp người nêu cao chủ nghĩa anh hùng, sẵn sàng chọn cái chết để mưu cầu ấm no hạnh phúc cho nhân dân. Những tấm gương của các liệt sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai luôn luôn cổ vũ các thế hệ xông lên phía trước tiêu diệt quân thù và hoàn thành nhiệm vụ cách mạng trong các giai đoạn cách mạng đã qua và sẽ là động lực tinh thần cho Đảng bộ, nhân dân Cà Mau tiến lên cùng cả nước hoàn thành mục tiêu mới của cách mạng: dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh./.

(*) Tài liệu do Ban Thi đua khen thưởng tỉnh Cà Mau cung cấp.

Phạm Văn Tri

CÁC TIN ĐÃ ĐƯA
• “Lời thề Đất Mũi” – Bộ phim sử thi hùng tráng của quân, dân Cà Mau thế kỷ XX (kỳ cuối) - (26/08/2011)
• “Lời thề Đất Mũi” – Bộ phim sử thi hùng tráng của quân, dân Cà Mau thế kỷ XX (kỳ 90) - (26/08/2011)
• “Lời thề Đất Mũi” – Bộ phim sử thi hùng tráng của quân, dân Cà Mau thế kỷ XX (kỳ 89) - (24/08/2011)
• “Lời thề Đất Mũi” – Bộ phim sử thi hùng tráng của quân, dân Cà Mau thế kỷ XX (kỳ 88) - (22/08/2011)
• “Lời thề Đất Mũi” – Bộ phim sử thi hùng tráng của quân, dân Cà Mau thế kỷ XX (kỳ 87) - (19/08/2011)
• “Lời thề Đất Mũi” – Bộ phim sử thi hùng tráng của quân, dân Cà Mau thế kỷ XX (kỳ 86) - (19/08/2011)
• “Lời thề Đất Mũi” – Bộ phim sử thi hùng tráng của quân, dân Cà Mau thế kỷ XX (kỳ 85) - (17/08/2011)
• “Lời thề Đất Mũi” – Bộ phim sử thi hùng tráng của quân, dân Cà Mau thế kỷ XX (kỳ 84) - (15/08/2011)
• “Lời thề Đất Mũi” – Bộ phim sử thi hùng tráng của quân, dân Cà Mau thế kỷ XX (kỳ 83) - (13/08/2011)
• “Lời thề Đất Mũi” – Bộ phim sử thi hùng tráng của quân, dân Cà Mau thế kỷ XX (kỳ 82) - (12/08/2011)


PHÓNG SỰ ẢNH
Bạn bị ảnh hưởng gì khi giá tiêu dùng tăng cao?

  Xem kết quả...