Đã hơn bốn mươi năm rồi mà hình ảnh đạp lúa ngày xưa cứ đeo đẳng trong ký ức của tôi. Hồi đó, quê tôi chỉ làm mỗi năm một vụ lúa mùa.

Gieo mạ, sạ, cấy, giặm, gặt lúa đều dùng sức người với hình thức quen thuộc “vạn vần đổi công”. Thu hoạch xong, lúa chất từng bó ngoài đồng cho khô, người nghèo thường căng mê bồ xung quanh trên mặt ruộng để đập lúa bằng tay. Người khá giả cộ lúa về nhà bằng trâu, bò, thuê người gánh lúa về.

Lũ trẻ chúng tôi thường lân la quanh các bãi trâu, bò đạp lúa để nghe chú nài tha hồ hò hét “...ví, phá...”. Từng đôi trâu hay bò bị “khớp” miệng bằng chiếc sọt tre để khỏi “tranh thủ” cúi xuống ăn rơm, rạ. Có nơi hiếm hoi thì chỉ dùng một con trâu, bò để đạp lúa. Khi nào thấy lúa không còn dính vào rơm thì người điều khiển cho dừng lại và thay vào những bó lúa mới.

Đập lúa.                                                           Ảnh: LÊ HIẾU st

Lúc nhỏ chúng tôi thường tụ tập xung quanh bãi đạp lúa để “mót lúa lép về cho gà, vịt ăn. Cạnh đó còn xúm xít chơi bắn cu li, nhảy lò cò, chơi banh chuyền đũa, đánh đáo... Vui nhất là những đêm trăng sáng lúc đong ken, làng quê tôi đầy những sân đạp lúa thâu đêm Người lớn uống trà hay khề khà ly rượu đế kể chuyện đời xưa hoặc đờn ca tài tử. Phụ nữ thì nấu bánh tét, bánh ú, bánh ít, bánh canh, phục vụ cánh đàn ông đang lao động mừng mùa lúa mới.

Thời đại @ rồi. Bây giờ gieo sạ, cấy, gặt, suốt lúa đều được cơ giới hóa và làm ngay trên đồng ruộng. Có cả máy gặt đập liên hợp công suất bằng cả trăm lao động sức người. Mừng nhưng cứ buồn buồn khi thoáng bất chợt bắt gặp hình ảnh đạp lúa xưa trên phim ảnh, trong sách vở, qua lời kể người xưa.

Nhớ lắm những chú trâu, bò to mộng, hiền lành giúp người làm nên hạt lúa. Nhớ tiếng hô “...ví, phá...”, nhớ tiếng rống hườm hườm quen thuộc chơn chất hồn quê. Nhớ những đêm trăng huyền dịu êm ả chở đầy tuổi thơ trong trắng hồn nhiên, biết tìm đâu trong cuộc sống hiện đại bây giờ./.

Viết phản hồi     Gửi bạn bè     In bài     Lên đầu trang