|
Tuy không phải là những
công trình khoa học mang tầm cỡ nhưng lại có giá trị thực tiễn, có khả năng áp
dụng rộng rãi. Đó là những sáng kiến của những “kỹ sư không bằng cấp”. Mặc dù
chỉ là những sáng kiến nhỏ nhưng góp phần lớn trong việc nâng cao hiệu quả sản
xuất, phát triển kinh tế và cải thiện thu nhập của người dân.
Cùng với giáo dục - đào tạo, khoa
học - công nghệ được xem là quốc sách hàng đầu, là động lực để phát triển kinh
tế - xã hội, góp phần tạo sự chuyển biến về năng suất và chất lượng, hiệu quả
trong sản xuất. Đây là nền tảng từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống, năng
lực cạnh tranh của nền sản xuất trong quá trình hội nhập kinh tế hiện nay.
Sáng kiến nhỏ - hiệu quả lớn
 | | Kỹ thuật nuôi cua óp thành cua cứng của ông
Nguyễn Quốc Việt đoạt giải III cuộc thi sáng kiến KHKT năm 2011. | Tuy không phải là những phát minh
hay sáng kiến lớn, chỉ là những cải tiến kỹ thuật, nhưng hiệu quả mang lại cho
người dân không hề nhỏ. Tiêu biểu như sáng kiến cải tiến máy sên bùn của anh Lê
Minh Tâm, ấp Hiệp Thư, xã Nguyễn Huân, huyện Đầm Dơi. Khi chiếc máy sên bùn cũ
được anh cải tiến thì nỗi lo trong việc nạo vét ao đầm nuôi tôm của người dân
được tháo gỡ.
Anh Tâm chia sẻ, sau khi được cải
tiến, máy sên được bùn đặc, ít nước. Từ đó bùn được đẩy đi xa nên hạn chế ô
nhiễm môi trường vuông nuôi lân cận. Đồng thời, sử dụng nhân công ít, tiết kiệm
được 30% chi phí so với máy cũ do ít hao nhiên liệu, dễ vận hành.
Điều đặc
biệt, máy sên bùn này có thể áp dụng trong ao nuôi tôm quảng canh, chuyên canh
và cả tôm công nghiệp mà không gây xáo trộn môi trường nuôi và có thể sử dụng
trong sên vét kinh mương thủy lợi.
Một sáng kiến tiêu biểu không thể bỏ
qua đó là quy trình tự chế biến thức ăn nuôi cá tra, cá chim bằng các loại rau
xanh của ông Lê Xuân Hoan, khóm 1, phường 8, TP Cà Mau. Chỉ với các loại rau,
củ, quả bỏ đi ở các chợ và một quy trình ủ men đơn giản đã giúp tiết kiệm trên
50% chi phí thức ăn.
Ông Hoan cho biết, các loại rau củ, quả bỏ đi ở chợ rất
nhiều, chỉ cần thu gom về cắt nhỏ và muối chua trong 3 ngày là có thể sử dụng làm
thức ăn cho cá rất tốt. Quy trình thực hiện rất đơn giản, cứ 20 kg rau thì dùng
800 g muối pha với 10 lít nước đưa vào thùng, lu, khạp và nén cho rau ngập
trong nước đến ngày thứ 4 là có thể đem ra làm thức ăn cho cá.
Thú vị nhất là quy trình nuôi rắn ri
tượng sinh sản của ông Lê Văn Đáng, ở khóm 3, thị trấn Trần Văn Thời. Chẳng
thua kém so với các kỹ sư chính hiệu, giờ đây ông Đáng có một “bụng” kiến thức
về rắn ri tượng. Không chỉ biết kỹ thuật xây hồ, chăm sóc, phối giống mà ông
còn nắm ngày giờ rắn sinh sản, kỹ thuật chăm sóc rắn con mới sinh sản. Ông Đáng
nhận định, kỹ thuật nuôi rắn ri tượng sinh sản vô cùng đơn giản, chỉ cần để ý
một chút là mọi người đều có thể nuôi được với giá trị kinh tế rất cao.
Khả năng nhân rộng cao
Khi đánh giá khả năng áp dụng rộng
rãi của những sáng kiến, ông Trần Kim Chung, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội
Khoa học kỹ thuật tỉnh, khẳng định, những sáng kiến của người dân đều xuất phát
từ thực tế sản xuất nên khả năng nhân rộng rất cao. Đồng thời, đây là những
sáng kiến đã trải qua quá trình sản xuất thực nghiệm của người dân nên tính
thực tế và hiệu quả cao.
Một trong những nông dân khá thành
công kể từ khi được triển giao quy trình sản xuất rắn ri tượng sinh sản là ông
Trần Văn Bé, thị trấn Cái Đôi Vàm, huyện Phú Tân.
Ông Bé cho biết, kể từ khi
được ông Đáng hướng dẫn kỹ thuật nuôi rắn ri tượng, thu nhập gia đình ông được
cải thiện rõ rệt. Chỉ cần tận dụng một khoảng đất trống trong khuôn viên nhà và
thời gian nông nhàn là có thể thu nhập thêm vài chục triệu đồng/năm. Thời gian
tới, gia đình ông tiếp tục đầu tư nhân rộng mô hình để tăng thêm thu nhập.
Tuy hiện nay những sáng kiến của
người dân đang mang lại hiệu quả cao nhưng việc nhân rộng vẫn còn nhiều hạn
chế. Về vấn đề này, theo nhận định của ông Chung, trước tiên phải làm tốt công
tác tìm kiếm những sáng kiến hay, có giá trị thực tiễn để vinh danh kịp thời.
Bên cạnh, công tác tuyên truyền cũng như tổ chức hội thảo cũng cần được chú
trọng. Nếu phát huy tốt những sáng kiến của người dân, đây thật sự là nền tảng
và cơ sở để thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Giải pháp phát triển nông nghiệp sẽ
đồng nghĩa với việc xây dựng cho nông dân trước hết có một kiến thức về khoa
học công nghệ. Khi nông dân có kiến thức sẽ dễ dàng tạo ra nông sản năng suất
cao, chất lượng tốt, an toàn vệ sinh và giá trị hàm lượng chất xám trong sản
phẩm cao, giá thành có sức cạnh tranh với các nước tiên tiến.
Có kiến thức cao
về khoa học - công nghệ sẽ giúp nông dân ở nông thôn biết quy hoạch đất đai,
mạnh dạn đầu tư sản xuất. Kiến thức cao về khoa học - công nghệ cũng sẽ giúp
nông dân biết ứng phó với thời tiết, tìm giải pháp thích ứng khi khí hậu biến
đổi và tạo ra những sản phẩm nông sản chất lượng./.
Bài và ảnh: Nguyễn Phú
|