|
Vừa qua, tại Cần Thơ, Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ (BCĐ TNB) tổ chức hội
nghị sơ kết tình hình kinh tế - xã hội (KT-XH) 6 tháng đầu năm và bàn giải pháp
phát triển 6 tháng cuối năm 2012. Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh, Trưởng BCĐ TNB chủ
trì hội nghị. Hàng loạt vấn đề về KT-XH của vùng đã được các đại biểu bàn thảo,
tìm giải pháp tháo gỡ để thúc đẩy ĐBSCL phát triển.
Giải bài toán nông, thủy sản
Ngay sau bài phát biểu sơ kết tình
hình KT-XH vùng ĐBSCL 6 tháng đầu năm và phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối
năm của ông Nguyễn Phong Quang, Phó Trưởng Ban thường trực BCĐ TNB, các đại
biểu đã “vào cuộc” quyết liệt.
 | | Giá lúa giảm làm cho nông dân trồng lúa lao
đao. (Trong ảnh: Nông dân xã Khánh Bình, huyện Trần Văn Thời thu hoạch
lúa). Ảnh: VŨ TRÂN | Bí thư Thành ủy Cần Thơ Trần Thanh
Mẫn “làm nóng” hội nghị bằng thông tin: “Sản xuất công nghiệp của Cần Thơ có
hướng chững lại, sản xuất nông nghiệp khó khăn trong tiêu thụ; đời sống cán bộ
công chức, người lao động, nông dân tiếp tục gặp nhiều khó khăn”. Ông Mẫn cho
biết, Cần Thơ hiện có 9.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhưng 600 doanh nghiệp đã
ngừng hoạt động và 150 doanh nghiệp khác đóng mã số thuế.
6 tháng đầu năm, Cần Thơ xuất khẩu
608 triệu USD (kế hoạch 750 triệu USD); huy động vốn toàn xã hội 17.000 tỷ đồng
(kế hoạch 37.000 tỷ); thu ngân sách chỉ đạt hơn 37% theo kế hoạch. Nói chung,
hầu hết các chỉ tiêu kinh tế đều khó đạt yêu cầu do phần lớn doanh nghiệp hoạt
động cầm chừng.
“Dù lãi suất có giảm nhưng doanh nghiệp cũng ngại đi vay, vì
vay không biết để làm gì, sản xuất hàng hóa bán cho ai”, ông Mẫn chia sẻ.
Cần Thơ là thành phố có quy mô công
nghiệp lớn nhất vùng nhưng phải đang đối mặt với nhiều thách thức như vậy. Tình
hình KT-XH ở các địa phương khác, đa phần là thuần nông, còn khó khăn hơn. Ông
Nguyễn Thành Phong, Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre, cho biết: “Từ cuối năm 2011 đến
nay, giá dừa giảm 9 lần, có lúc chỉ còn 10.000 đồng/chục, trong khi Bến Tre có
hơn 40% dân số sống bằng cây dừa, đời sống nông dân gặp rất nhiều khó khăn”.
Ông Phong kiến nghị: Bến Tre vừa
triển khai gói hỗ trợ cho nông dân trồng dừa, nhưng đề xuất Chính phủ hỗ trợ
Bến Tre 70 tỷ đồng vì ngân sách tỉnh không kham nổi; đưa các sản phẩm từ dừa
vào chương trình xúc tiến thương mại quốc gia, xây dựng cây dừa là cây công
nghiệp; xây dựng Bến Tre thành trung tâm công nghiệp dừa, du lịch dừa, giảm
thuế xuất khẩu từ 3% xuống còn 0% để cứu nông dân trồng dừa.
Không chỉ cây dừa, thời gian vừa
qua, các mặt hàng nông, thủy sản khác như: lúa, tôm sú, cá tra, cây ăn trái…
đều có những biến động thất thường về đầu ra, kim ngạch và sản lượng xuất khẩu.
Ông Huỳnh Minh Đoàn, Phó Trưởng Ban BCĐ TNB, bức xúc: “ĐBSCL có lợi thế về nông
nghiệp nhưng cũng “chết” vì nông nghiệp, nếu không có các giải pháp quyết liệt
để ổn định sản xuất nông nghiệp”.
Ông Đoàn cho rằng, các hiệp hội
ngành hàng hiện nay chỉ bênh vực doanh nghiệp chứ không bênh vực nông dân. Mua
tạm trữ doanh nghiệp chỉ lời chứ nông dân không lời, do vậy, Nhà nước phải tiến
hành mua dự trữ. Tiếp sau ý kiến của ông Đoàn,
ông Lê Vĩnh Tân, Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp, cho biết, sản phẩm chủ lực
của Đồng Tháp và một số tỉnh khác trong vùng vẫn là lúa gạo và cá tra. 2 mặt
hàng này đang từ lợi thế thành “thất thế”.
Kiến nghị với Chính phủ, ông Tân
nêu: “Thời gian tới, các sản phẩm chủ lực nông nghiệp có sản lượng lớn, xuất
khẩu lớn cần đưa vào mặt hàng quản lý giá để cân đối. Khi cần thiết, Chính phủ
phải triển khai thu mua dự trữ chờ giá, sau đó đấu giá lại cho doanh nghiệp.
“Việc này Nhà nước phải ra tay, chứ không thể giao cho doanh nghiệp, vì doanh
nghiệp không mặn mà”, ông Tân yêu cầu.
Bức xúc hạ tầng và liên kết vùng
Thời gian qua, Chính phủ đã đầu tư
nhiều nguồn lực cho phát triển KT-XH ở ĐBSCL, nhưng đến nay, hạ tầng vẫn chưa
hoàn thiện.
Ông Dương Thanh Bình, Bí thư Tỉnh ủy
Cà Mau, cho biết: “Cà Mau đang có dự án đường Hồ Chí Minh nối dài đến Đất Mũi.Trong đó, đoạn từ Năm Căn đến Đất
Mũi dài khoảng 50 km đang triển khai. Nếu tiếp tục ngừng thi công như hiện nay,
cát sẽ trôi hết, sắt thép sẽ hư hỏng hết”. Đây là một trong những dự án tạm
ngừng thi công theo tinh thần Nghị quyết 11 của Chính phủ.
Không chỉ riêng Cà
Mau, ĐBSCL đang còn nhiều dự án tạm dừng nửa chừng như: đường Quang Trung - Cái
Cui của TP Cần Thơ, dự án nâng cấp Quốc lộ 91 (Cần Thơ - An Giang), dự án Quốc
lộ 54 nối Đồng Tháp, Vĩnh Long, Trà Vinh, dự án cầu Cổ Chiên, dự án kinh Quan
Chánh Bố mở luồng cho tàu tải trọng lớn vào sông Hậu...
“Các dự án này nếu
không tiếp tục thi công, e rằng phần đã thi công sẽ hư hỏng lớn, sẽ thiệt hại
nhiều hơn”, Bí thư Tỉnh ủy các tỉnh kiến nghị.
Theo báo cáo của Bộ Giao thông vận
tải (GTVT), thực hiện Nghị quyết 11 của Chính phủ, nguồn vốn bố trí cho Bộ GTVT
càng hạn hẹp. Nhiều dự án, gói thầu phải giãn tiến độ đến sau năm 2015 để ưu
tiên vốn cho các dự án trọng điểm, cấp bách hoàn thành trong năm 2012, 2013.
Bộ
GTVT kiến nghị Thủ tướng bố trí nguồn vốn để thực hiện dứt điểm các công trình
dở dang; tạo cơ chế thông thoáng để thu hút đầu tư từ nguồn ngoài ngân sách, mở
rộng nguồn vay thương mại (đầu tư BOT, PPP, nhượng bán quyền thu phí…).
Ông Nguyễn Phong Quang,
Phó Trưởng Ban thường trực BCĐ TNB: 6
tháng đầu năm 2012, tình hình kinh tế - xã hội trên địa bàn vùng Tây Nam Bộ
tiếp tục ổn định, sản xuất nông nghiệp, thương mại, dịch vụ phát triển nhưng
tốc độ tăng trưởng chậm so với cùng kỳ năm trước.
Giá nguyên liệu đầu vào phục
vụ sản xuất tăng, nhiều mặt hàng nông sản rớt giá, tiến độ triển khai các dự án
trọng điểm trên địa bàn còn chậm, lãi suất ngân hàng vẫn còn cao, một số doanh
nghiệp vừa và nhỏ thiếu vốn sản xuất phải ngừng hoạt động, giải thể...
Cơ cấu
chuyển dịch chậm, nông - lâm - ngư nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn; đời sống của
nhân dân trong vùng từng bước được cải thiện, nhưng thu nhập bình quân đầu
người còn thấp, kết quả xóa đói giảm nghèo chưa thật sự bền vững, nguy cơ tái
nghèo cao.
| Tại hội nghị, nhiều ý kiến đã đề cập
sâu đến vấn đề liên kết vùng. Vừa qua, BCĐ TNB cũng đã hoàn thành đề án “Liên
kết vùng với sự tham gia của 4 nhà” về các mặt hàng chủ lực là lúa gạo, tôm sú,
cá tra, cá ba sa và cây ăn trái, nhưng đề án này đến nay vẫn chưa nhận được
phản hồi từ các bộ, ngành liên quan.
Để giải quyết bài toán nông, thủy sản,
việc tổng kết Quyết định 80 của Thủ tướng Chính phủ về “liên kết 4 nhà” là việc
cần làm. Theo Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Thành Biên, đây là vấn đề “gốc
rễ” của nông thủy sản.
Kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Vũ
Văn Ninh nêu rõ: Bằng sự đồng sức, đồng lòng, chúng ta đã vượt qua được giai
đoạn khó khăn nhất, duy trì được tốc độ tăng trưởng.
Để thực hiện tốt nhiệm vụ
KT-XH từ nay đến cuối năm, các tỉnh, thành cần quan tâm và triển khai một số
nội dung: Phối hợp với các bộ, ngành thực hiện tốt chủ trương của Chính phủ,
chỉ đạo tập trung và duy trì mục tiêu đã đặt ra (kiềm chế lạm phát, ổn định
kinh tế vĩ mô và duy trì an sinh xã hội). Phó Thủ tướng khẳng định, mục tiêu
này không những cho năm nay mà cho cả các năm tới. Hiện nay, tín dụng cho xuất
khẩu, tín dụng cho doanh nghiệp vẫn là ưu tiên hàng đầu, cả lượng vốn lẫn lãi suất;
sắp tới sẽ có hỗ trợ tín dụng cho tiêu thụ các sản phẩm nông sản khác.
Để ĐBSCL phát huy được hết tiềm
năng, từ nay đến cuối năm, Chính phủ sẽ tổ chức nhiều hội nghị chuyên đề, nhất
là về sản xuất, tiêu thụ nông, thủy sản, về hạ tầng giao thông, thủy lợi; về
phát triển giáo dục - đào tạo, xây dựng nguồn nhân lực; chuẩn bị các điều kiện
cơ bản và cần thiết để tháo “nút thắt” KT-XH của vùng, thúc đẩy ĐBSCL phát
triển mạnh mẽ hơn nữa./.
Trần Minh Trường
|